Пакатацца на квадрацыклах, пабываць на рок-канцэрце і хадзіць. Мары людзей у інвалідных калясках

Пра Сашу Авдевича, які збіраецца на хендбайке скарыць Амерыку, мы ўжо пісалі. Цяпер вазочнік з горада Ліды зняў рэаліці-шоў, у якім дапамагаў выконваць жаданні людзям з падобнымі праблемамі. Першы сезон праекта «Не губляйся! Паспрабуй!» скончаны, мары шасці людзей у інвалідных калясках ажыццявіліся. Хто-то марыў пабываць з сынам у цырку, хто-то — пакатацца на квадрацыклах, хто-то — атрымаць магчымасць наведваць фітнес-зала. TUT.BY даведаўся, аб чым мараць людзі з інваліднасцю.

Гісторыя Лены. Як дамаседка трапіла ў салон прыгажосці

Мара Лены Ничипор была просты — трапіць у цырульню, прывесці ў парадак прычоску. Але падчас здымкі перадачы ідэя трансфармавалася і гераіню павялі ў салон прыгажосці.

— Там мяне пастрыглі, пафарбавалі, зрабілі макіяж і поухаживали за рукамі, — успамінае дзяўчына, як выконвалася яе мара. — Мне там вельмі спадабалася. Для мяне такая паездка была вялікай падзеяй.

Падзеяй — таму што звычайна яна рэдка выходзіць з хаты. Баіцца заблудзіцца, бо з-за таго, што бывае на вуліцы нячаста, зусім не ведае горад.

— Я выбіраюся ў горад, калі толькі з кім-то. Я там не арыентуюся…

Падумаўшы, Лена прызнаецца, што справа, напэўна, не толькі ў тым, што яна дамасед, але і з-за бар’ера, які сфармаваўся ў свядомасці, таму што ўсе вакол недаступнае. Цяпер, магчыма, палягчэе:

— Пасля паездкі ў салон прыгажосці мне падарылі новую калыску. Мінулая была нязручнай, цяжкай, на ей я не магла пераадолець нават маленькае перашкода.

Лена жыве адна, у інтэрнаце, дзе на выхадзе зусім не безбар’ернае асяроддзе. Раней ей дапамагалі выбірацца на вуліцу вахцеры. Цяпер яны не працуюць, і стала складаней. Так што новае сродак перамяшчэння вельмі дарэчы.

Гісторыя Пашы. Як атрымалася зводзіць чатырохгадовага сына ў цырк

— Пасля траўмы я з сынам наогул даўно нідзе не быў, — Павел Картэль расказвае, як нарадзілася мара з цыркам.

— Для чалавека ў калясцы есць нейкія перашкоды, каб трапіць у цырк? І ў чым яны заключаюцца?

— Калі мы зьвярнуліся, нам сказалі: каб трапіць у цырк, трэба спачатку напісаць заяву. Проста прыехаць купіць білет ніяк не атрымаецца. Такая дзіўная сістэма: заяву трэба, каб пад’емнік ўключыць.

У астатнім, кажа Павал, з яго траўмай «шейника» у цырку цалкам сабе можна перасоўвацца. Уся задача — пераадолець прыступкі на ўваходзе.

— Я вось думаю: там замест пад’емніка цалкам можна было зрабіць пандус. І танней было б, і прасцей — не трэба як-то асабліва ўключаць, — разважае Павел.

Цікава, што цяпер у білетных касах Белдзяржцырку адказваюць: ніякай заявы калясачнікам пісаць не трэба. Кнопка выкліку ў пад’емніка — і прыходзіць ліфцер. Усе даступна.

Жыхар Беразіно успамінае: траўму атрымаў чатыры гады таму. Прычым адной бядзе папярэднічала іншая.

— Незадоўга да траўмы ў мяне згарэў дом, а неўзабаве я ныраю і ламаю шыю. Гэта быў самы цяжкі мой год.

З-за інваліднасці звольнілі з працы, а быў майстрам лесу, у падпарадкаванні былі людзі. Зараз атрымлівае пенсію і сядзіць дома.

— Хацелася б атрымаць працу за кампутарам… Дызайн. Рабіць шыльды. Я гэта справа асвоіў. Але цяпер у прынцыпе цяжка знайсці заказы кліентаў.

Павел кажа, што мара з’ездзіць з сынам у цырк была вельмі важнай. Таму што асноўная праблема, якую ен бачыць у сваім становішчы, — гэта асяроддзе з бар’ерамі.

— Былі б нармальныя пандусы. Мы ж нічым не адрозніваемся ад звычайных людзей, толькі што на калясцы. Што пра стаўленне людзей на вуліцах… Я, напрыклад, еду па сваім горадзе — усе бягуць, спрабуюць дапамагчы. Мне гэтая дапамога не патрэбная, я сам.

Гісторыя Асі. Як стала займацца кожны дзень у фітнес-клубе і перамагаць свае цела

Наста прыехала з Бабруйска, просіць называць сябе Ася — так больш падабаецца.

— Я даволі актыўны чалавек, — расказвае Ася. — Усюды, куды я яшчэ не патрапіла, — я не патрапіла з-за ляноты, а не таму, што мне перашкаджала мая інваліднасць. А ўмова праекта было менавіта такім.

Але немагчымае жаданне ў дзяўчыны ўсе-ткі знайшлося.

— Я даўно хацела наведваць фітнес-клуб, але не магла дамовіцца з дырэктарамі. Яны казалі, што ў іх няма праграмы для такіх людзей, як я. Спецыфіка маей хваробы мае на ўвазе пастаянныя трэніроўкі, штодзенныя. І сама я іх ажыццявіць не магу, таму што ў мяне павышаны тонус цягліц. Мае цела нашмат мацнейшы за мяне.

Бацькі ў Асі — пенсіянеры, а ей пастаянна патрэбна дадатковая дапамога. Таму дзяўчына вучыцца свае цела перамагаць. А гісторыя з фітнес-клубам, дарэчы, вырашылася ўдала.

— Падчас здымак мы паехалі туды, каб хоць бы проста патрапіць у трэнажорная зала, плюс быў запланаваны басейн. Спачатку нам нават не дазвалялі здымаць там, а потым прыехаў дырэктар і дазволіў. І раптам сказаў: «А вы не хочаце ў нас прайсці курс лячэння і трэніровак?». Натуральна, хочам! Потым на дзень нараджэння мне гэты клуб, які раней адмаўляў, падарыў абанемент на заняткі, — расказвае Ася з усмешкай.

Цяпер Ася займаецца там і егай ў гамаках, і фізкультурай, і ў басейне плавае.

— Вынікі добрыя. У мяне сталі расслабляцца ногі, я стала больш хадзіць. Калі раней магла прайсці 200 метраў толькі з адпачынкам, то цяпер магу без адпачынку і яшчэ не адчуваю стомленасці. Да гэтага я займалася з трэнерам-мануалистом, аддавала 2 мільены ў месяц, і не было такіх вынікаў.

Ася кажа, што для яе ў жыцці на калясцы бар’ераў трохі. Дакладней, яны есць, але яна заўседы баялася «сядзець у чатырох сценах і глядзець у акенца, быць беднай і няшчаснай»:

— І я ўсе рабіла, каб такі не стаць. Яшчэ ў дзяцінстве я просекла фішку, што дзеці не імкнуцца мець зносіны з тымі, хто падтрымлівае вельмі цесны кантакт з бацькамі. Таму я старалася як мага больш часу праводзіць без мамы, хоць я чалавек, які залежыць ад іншых. Я пасябравала з усімі хлопцамі ў двары, мы нават ўцякалі з хаты ў іншыя часткі горада (смяецца). І цяпер я імкнуся рабіць як мага больш рэчаў сама. Была ў Польшчы на стажыроўцы, вяду свой блог. У мяне чатырохгадовая дачка, я разведзеная, а яна жыве ў Піцеры з былым мужам. Я не з ей, але часта яе наведваю.

Яшчэ Ася марыць пачаць зарабляць на жыцце з дапамогай малявання.

— І я да гэтага іду, — кажа дзяўчына.

Гісторыя Арцема. Як атрымалася пакатацца на квадрацыкле пасля аварыі, якая пасадзіла ў калыску

Арцем Знойдзены марыў пабываць на байк-злеце, пакатацца на квадрацыклах. Дзякуючы праекту ўсе атрымалася.

— Гэта было крута, што мы — на калясках, але прыехалі на злет, навакольныя ставіліся да нас там вельмі добра, падтрымлівалі. Пакаталіся. Бо самае галоўнае – не быць нейкім ізгоем з-за таго, што ты ў калясцы, а быць як чалавек, — расказвае Арцем.

Для Арцема шпацыр на квадрацыклах была важнай марай. Ен успамінае, што трапіў у аварыю ў верасні 2015 года.

— Ехаў на спартыўным матацыкле, дарога была незнаемая, і позна заўважыў паварот. Затармазіў, але ўжо ўвайсці нельга было. Едзеш і разумееш, што ты ўжо паляціш… Адразу, калі трапіў у аварыю, думаў, што заўтра ўстану. Прыйшоў у сябе — балела рука, спіна, але нават не ўсвядоміў, што спіна ў мяне зламаная. У хуткай зразумеў, што ногі не працуюць. Медсястра кажа: нічога страшнага, можа, які удар.

Да свайго новага становішчу Арцем прызвычаіўся. У яго свой бізнэс, крама адзення. Пасля траўмы прыйшлося наняць памочнікаў, але кіруе, як і раней, сам.

— У прынцыпе, так усе нармальна. Сам усе робіш, апранаешся, але нейкія прыступкі сам не зможаш праехаць, патрэбен памочнік. З нагоды людзей — так, людзі добра ставяцца. А самае галоўнае для мяне — мая сям’я, што яны ад мяне нікуды не сышлі.

— Дасі савет людзям, у якіх здарылася што-то падобнае са здароўем?

— Трэба выходзіць на вуліцу. З табой не будуць мець зносіны не таму, што ты на калясцы, а таму, што ты сам не хочаш размаўляць, саромеешся. Трэба разумець, што ты як асоба не страчаны, ты такі ж цікавы, як быў раней.

— На квадрацыкле пакатаўся. А цяпер якая мара?

— На ногі ўстаць.

Гісторыя Аляксандра. Як обездвиженный хлопец пабываў на рок-канцэрце

Аляксандр Макарчук марыў трапіць «на рок-канцэрт метал-групы». На такіх мерапрыемствах, кажа, не быў ужо амаль 20 гадоў.

— Канцэрт быў у Менску, у клубе «Рэпаблік». І гэта было ўзрушаюча, — кажа Аляксандр.

Зрэшты, Аляксандр Макарчук досыць настойлівы, каб і самому выконваць свае мары, нягледзячы на тое, што сення ен не можа хадзіць і рухацца, з намі мае зносіны ў становішчы напаўлежучы. Да цяжкай інваліднасці прывяло сур’езнае атручванне, якое здарылася 16 гадоў таму.

— Пачынаў з таго, што ў 2009 годзе асвоіў галасавую праграму, сябар прывез. Яна дапамагае вельмі добра кіраваць кампутарам. А цяпер я сеткавы інжынер, сістэмны адміністратар. Вучыўся дыстанцыйна ў інстытуце, на факультэце грамадзянскага права. У 2014 годзе заняў першае месца ў алімпіядзе па сістэмнаму адміністраванню, выйграў грант на навучанне — так пачалася мая кар’ера.

— У мяне і яшчэ есць мара, ды. Ачуняць. Яна здзяйсняльная, напэўна, працэнтаў на 70, і я да яе іду, — кажа Саша. — Для таго каб вылечыцца, мне трэба вылечыць гепатыт С Аналізы паказваюць, што я яго ўжо фактычна перамог. Але трэба лячыцца далей.

Эпілог. Саша Аўдзевіч: «Бо і мне дапамагаюць ажыццявіць маю мару»

— Хацелася зняць відэа, якое не будзе выглядаць як сацыяльнае кіно і адразу паказваць нейкія слабыя бакі людзей, гаварыць, як ім дрэнна. Праект аб тым, што яны могуць рэалізаваць наогул усе, проста іншымі спосабамі, — тлумачыць аўтар праекта Саша Аўдзевіч. — Дапусцім, калі чалавек з інваліднасцю хоча плаваць у басейне, то ен гэта можа рабіць. Няхай ен туды як-то інакш залазіць, няхай яму пераапранацца трэба як-то па-іншаму: здымаць памперс ці ставіць катетер сабе — але гэта занятак для яго рэальна. І чаму пра гэта адразу не думаюць усе басейны і ўсе астатнія? Дарэчы, мае ўласнае сацыяльнае рух пачыналася менавіта з басейна. Я ўяўляў, што магу плаваць і свае цела нармальна адчуваць, але каб туды трапіць мне трэба было пераадолець і сваю «блакаду», і «блакаду» грамадства.

У Сашынай праекце ўдзельнічала шэсць герояў. Адзін з іх на сустрэчу не прыйшоў, захварэў. Але паглядзець усе відэа можна на канале InvaLIFE на YouTube, які вядзе гэты няўрымслівы хлопец з Ліды.

— Што тычыцца мяне, то мне дапамаглі ажыццявіць маю мару. Людзі, якія збіралі грошы на мае амерыканскае падарожжа, кампанія tickets.by, якая купіла хендбайк. Гэта было мае «Не губляйся! Паспрабуй». Пасля гэтай гісторыі я падумаў, што магу наогул усе зрабіць, — кажа хлопец.

Хутка вазочнік з Ліды адправіцца ў падарожжа на хендбайке. Праўда, пакуль усе-такі не ў Амерыку, а ў вялікі тур па Еўропе. Есць праблемы з амерыканскай візай. Але ў туры па Еўропе ен збіраецца праехаць шмат краін у адзіночку. Даказаць усім і сабе, што сам не згубіўся і паспрабаваў.

По материалам: TUT.BY